Inspecties van speeltoestellen: welke soorten zijn er?

Inspecties van speeltoestellen: welke soorten zijn er?

Korte samenvatting:

• NEN-EN 1176-7 beschrijft drie verplichte inspectieniveaus: visueel, operationeel en de jaarlijkse hoofdinspectie.
• Daarnaast is er een opleverinspectie bij elk nieuw geplaatst toestel.
• De frequentie hangt af van de gebruiksintensiteit: een schoolplein vraagt meer dan een camping.
• Visuele inspecties voer je zelf uit; de jaarlijkse inspectie laat je doen door een deskundige.
• Alles wat je inspecteert en repareert, leg je vast in een logboek. Dat is wettelijk verplicht.

Waarom inspecties van speeltoestellen verplicht zijn

Als beheerder van een speelplek op een schoolplein of bij een kinderopvang heb je een duidelijke wettelijke taak. Beheerders en/of eigenaren van speelplekken zijn volgens de NEN-EN 1176 en NEN-EN 1177 normeringen verplicht om minimaal één keer per jaar inspecties aan hun speeltoestellen uit te voeren en wanneer nodig onderhoud of reparaties te laten verzorgen.

Maar die jaarlijkse inspectie is niet het enige. In de NEN-EN 1176 (deel 7, hoofdstuk 6 en 7) worden drie soorten inspecties genoemd: een visuele inspectie, een operationele inspectie en een jaarlijkse hoofdinspectie. Elk niveau heeft een eigen doel, een eigen frequentie en een eigen uitvoerder.

Inspecties zijn ook financieel slim. Door regelmatig inspecties uit te voeren, kun je gebreken vroegtijdig signaleren en kunnen deze opgelost worden voordat het erger wordt. Dit zorgt er op zijn beurt voor dat de onderhoudskosten gering blijven, omdat je niet in één keer een heel toestel of ondergrond hoeft te vervangen.

De vier inspectiesoorten op een rij

1. Opleverinspectie: vóór het eerste gebruik

Elk nieuw toestel begint met een opleverinspectie. Na de plaatsing dient er een opleverinspectie te worden uitgevoerd. Bij een opleverinspectie wordt gekeken of het toestel goed geplaatst is. Hierbij wordt gelet op de minimale vereisten van de valdempende ondergrond en afstanden.

Wanneer hier gebreken uit voortkomen, mag het toestel niet in gebruik worden genomen. De opleverinspectie is dus een harde drempel: zonder goedkeuring geen gebruik.

2. Visuele inspectie: dagelijks tot wekelijks

De visuele inspectie is de meest frequente controle en voer je zelf uit als beheerder. De visuele inspectie omvat een eenvoudige controle op direct zichtbare aspecten.

Waar let je op? Visuele inspectie op gebroken of losgeraakte onderdelen, vervuiling van toestel of ondergrond en vandalisme.

De visuele inspectie wordt uitgevoerd door de beheerder, een conciërge, buitendienstmedewerker, campingbeheerder of schoolmedewerker. De persoon moet geïnstrueerd zijn en weten waar op te letten.

Frequentie: dagelijks tot wekelijks. Op een druk schoolplein kies je voor dagelijkse controle. Op een minder intensief gebruikte locatie kan wekelijks volstaan.

3. Operationele inspectie: maandelijks tot per kwartaal

De operationele inspectie gaat een stap verder dan een vluchtige blik. De operationele inspectie is een uitgebreidere inspectie dan de visuele.

Meer gedetailleerde inspectie waarbij onder andere gekeken wordt naar verbindingen, stabiliteit, beschadiging aan toplagen, roestvorming en de dikte van het bodemmateriaal.

De operationele inspectie wordt uitgevoerd door een EN 1176 technisch onderlegde medewerker, een inspecteur met kennis van EN 1176. Degelijke kennis van constructie en slijtage is vereist. Hier geldt: inzicht in risico’s, controle van slijtage, stabiliteit, bewegende delen, bevestigingen, valondergrond en herstelmaatregelen.

Frequentie: de norm EN 1176 schrijft voor om maandelijks of minimaal één keer per kwartaal een inspectie uit te voeren.

4. Jaarlijkse hoofdinspectie: verplicht, door een deskundige

De zwaarste en meest grondige inspectie is de jaarlijkse hoofdinspectie. Toestellen worden in hun totaliteit aan een grondige inspectie onderworpen conform EN 1176 en EN 1177.

De frequentie van een inspectie door een deskundige is vastgesteld op eenmaal per jaar. Deze moet door een onafhankelijke partij uitgevoerd worden volgens de NEN-EN 1176 en NEN-EN 1177 normen.

Bij intensief gebruik, zoals op een schoolplein, is het aan te raden dit twee keer per jaar te laten doen. De frequentie is één of twee keer per jaar.

De jaarlijkse inspectie controleert ook de valdempende ondergrond. Deskundige inspecteurs beoordelen de staat van het toestel en de valdempende ondergronden op basis van de daarvoor geldende normen.

Overzichtstabel: de vier inspectieniveaus

Hoe bepaal je de juiste inspectiefrequentie?

Er is geen universele frequentie die voor elke situatie werkt. De frequentie waarin alle inspecties plaatsvinden, is afhankelijk van de gebruiksintensiteit en de vervuilingsgraad.

De frequentie hangt af van gebruiksintensiteit. Toestellen op een schoolplein worden veel intensiever gebruikt dan toestellen bij seizoengebruik op een camping.

Stel jezelf deze vragen:

• Hoe intensief wordt het toestel gebruikt? Een schoolplein met 300 leerlingen vraagt meer dan een speelplek in een rustige wijk.
• Is er een verhoogd risico op vandalisme? Dan verhoog je de frequentie van de visuele inspectie.
• Welk type ondergrond is aanwezig? Zand en houtsnippers vragen vaker controle op dikte dan vaste ondergronden.
• Zijn er bewegende delen zoals schommels of draaimolens? Dan zijn maandelijkse controles op bouten, lagers en slijtage extra belangrijk.

Het logboek: je wettelijke bewijs

Inspecties uitvoeren is één ding. Ze ook aantonen is een tweede. De beheersverplichting houdt in dat de verhuurder of beheerder met een actueel dossier moet kunnen aantonen dat een toestel correct is geïnstalleerd, onderhouden, geïnspecteerd en veilig gebruikt kan worden.

Wat leg je vast in het logboek?

In een logboek houd je gegevens bij over onderhoud, inspecties, vervangingen van onderdelen en reparaties.

Vaak zet de producent in het logboek of actueel dossier wat de kritische punten van het toestel zijn. Daar moet je dan naar kijken bij het onderhoud.

Bewaar het logboek per toestel. Als je het beheer hebt over één of enkele speelgelegenheden ben je verplicht om per toestel een logboek bij te houden. Beheer je meerdere locaties? Maak dan eerst een overzicht van speelgelegenheden en daarna een onderverdeling per wijk of stadsdeel.

Wat als je een gebrek constateert?

Constateren is niet genoeg. Je moet ook handelen. Speeltoestellen moeten regelmatig geïnspecteerd worden om te controleren of ze nog steeds veilig zijn voor gebruik.

De resultaten van de inspecties moeten worden gebruikt om te bepalen welke acties er nodig zijn om het speeltoestel veilig te houden. Eventuele benodigde reparaties of herstelwerkzaamheden moeten binnen een redelijke termijn worden uitgevoerd.

Is een toestel direct onveilig? Zet het dan meteen af en laat het niet gebruiken totdat het gerepareerd is. Verwijder vuil, los zichtbare gebreken op en overweeg tijdelijke afzetting.

Praktijkscenario’s

Basisschool met 250 leerlingen

Het schoolplein wordt intensief gebruikt, vijf dagen per week. Hier voer je dagelijks een visuele controle uit, maandelijks een operationele inspectie door een technisch medewerker en minimaal één keer per jaar een volledige inspectie door een externe deskundige.

Gemeente met 15 speelplaatsen in de wijk

De buitendienst voert wekelijks visuele inspecties uit tijdens de reguliere rondes. Per kwartaal volgt een operationele controle. Jaarlijks laat de gemeente alle toestellen door een inspecteur controleren. Per locatie is een apart logboek bijgehouden.

Kinderopvang met kleine buitenruimte

Gebruik is minder intensief dan een schoolplein, maar de doelgroep vraagt extra aandacht voor beknellingsrisico’s en scherpe randen. Visuele inspectie dagelijks voor opening, operationele inspectie per kwartaal en jaarlijkse inspectie door een externe partij.

Veelgestelde vragen

Mag ik de jaarlijkse inspectie zelf uitvoeren?

De visuele en operationele inspecties mag je zelf uitvoeren, mits je weet waar je op moet letten. De jaarlijkse hoofdinspectie moet door een onafhankelijke deskundige worden uitgevoerd.

Hoe vaak is een operationele inspectie verplicht?

De norm schrijft voor om maandelijks of minimaal eenmaal per kwartaal een operationele inspectie uit te voeren. De exacte frequentie hangt af van het gebruik.

Wat is het verschil tussen een keuring en een inspectie?

De keuring wordt uitgevoerd door een aangewezen keuringsinstelling (AKI) en resulteert in een certificaat. De inspectie maakt onderdeel uit van het reguliere beheer van speeltoestellen.

Is een certificaat voor een speeltoestel tijdelijk geldig?

Een goedkeuringscertificaat voor een speeltoestel is onbeperkt geldig. Wel blijf je verantwoordelijk voor inspectie, onderhoud en veilig gebruik.

Wat doe ik als een toestel geen certificaat heeft?

Als er geen certificaat aanwezig is, moet je het speeltoestel laten keuren door een aangewezen keuringsinstelling. Zet het toestel in de tussentijd buiten gebruik.

Moet ik ook de ondergrond inspecteren?

Ja. De ondergrond valt onder de NEN-EN 1177 en is onderdeel van zowel de operationele als de jaarlijkse inspectie.

Wil je weten hoe je het inspectieplan voor jouw locatie het beste inricht? Neem contact op voor een vrijblijvend adviesgesprek. Je krijgt binnen 24 uur reactie.

Over de auteur
BeebopBeebop is een totaalspecialist in buitenruimte-inrichting met meer dan 25 jaar ervaring.
Wij adviseren gemeenten, scholen en kinderopvangcentra over speeltoestellen,
ondergronden, straatmeubilair en hekwerken. Één aanspreekpunt, van advies tot plaatsing.