Is een logboek voor speeltoestellen verplicht?

Groen schoolplein met speeltoestel
Terug naar Kennisbank

 

Korte samenvatting: 

  • Ja, registratie van inspecties en onderhoud is wettelijk verplicht op basis van het WAS 
  • Sinds WAS 2023 heet het officieel een “actueel dossier” in plaats van logboek 
  • De verplichting geldt voor scholen, kinderopvang, gemeenten en iedereen die speeltoestellen beheert in publiek toegankelijke ruimtes 
  • NEN-EN 1176-7 schrijft drie inspectieniveaus voor, elk met eigen frequentie 
  • Ontbreekt het dossier bij een NVWA-controle? Dan riskeer je boetes of sluiting van het toestel 

 

Wat zegt de wet? 

Het bijhouden en bewaren van logboeken voor attractie- en speeltoestellen is al sinds de invoering van het Warenwetbesluit Attractie- en Speeltoestellen verplicht. 

Sinds 1 juli 2023 geldt het vernieuwde Warenwetbesluit Attractie- en Speeltoestellen (WAS 2023). Deze modernisering bevat aangescherpte regels voor toezicht, certificering en veiligheid. 

Concreet betekent dit: als beheerder ben je wettelijk verplicht om regelmatige inspecties uit te voeren, een logboek bij te houden, en directe actie te ondernemen bij geconstateerde gebreken. 

De NVWA controleert de naleving van deze regels en kan boetes opleggen of speeltoestellen sluiten bij overtredingen. 

 

Logboek of actueel dossier? 

Onder WAS 2023 is de terminologie aangepast. De beheerder beschikt over een geldig bij het speeltoestel behorend certificaat van goedkeuring van een AKI en kan een actueel dossier (dit heette voorheen logboek) tonen. 

De inhoud is in de kern hetzelfde gebleven. Het Warenwetbesluit heeft betrekking op het bijhouden van een logboek of actueel dossier en het verrichten van onderhoudswerkzaamheden. 

Beheerders en verhuurders hebben een meldplicht voor ernstige ongevallen bij de NVWA. Daarnaast moeten zij beschikken over een geldig certificaat en een actueel logboek waarmee wordt aangetoond dat toestellen veilig zijn geinstalleerd, onderhouden en gebruikt. 

 

Wat staat er in het dossier? 

De beheerder moet voor elk speeltoestel een registratie hebben en bijhouden. In deze registratie staan gegevens over het toestel zelf (fabrikant, eigenaar en beheerder), keuringen, inspecties, onderhoud en ongevallen. 

Concreet gaat het om: 

Als beheerder van speeltoestellen ben je verplicht om een uitgebreide administratie bij te houden. Deze bestaat uit het logboek (hierin worden alle inspecties, onderhoudswerkzaamheden en reparaties genoteerd), per speeltoestel vast te leggen gegevens van het toestel (type, fabrikant, bouwjaar), certificaten (het typekeuringscertificaat en installatiecertificaat) en gebruiksaanwijzingen (instructies van de fabrikant over installatie, gebruik en onderhoud). Deze documenten moeten gedurende de gehele levensduur van het speeltoestel bewaard worden. 

Bij controle door de NVWA moet je deze documenten kunnen overleggen. 

Daarnaast geldt: basisscholen, scholen voor speciaal onderwijs en middelbare scholen zijn wettelijk verplicht incidenten te registreren en (bijna-)ongevallen te melden. 

En voor ernstige situaties: de beheerder of eigenaar van een toestel dient een ernstig ongeluk te melden bij de NVWA. Een ernstig ongeluk houdt in dat er (blijvend) letsel is opgelopen, er sprake is van overlijden of directe ziekenhuisopname. 

 

Voor wie geldt de verplichting? 

Alle speeltoestellen op openbaar terrein vallen onder de wet, ook op het terrein van een restaurant, kinderopvang of sportclub. Alleen een speeltoestel dat voor privégebruik in een eigen achtertuin of bij een gezinshuis staat valt niet onder de wet. 

Dit betekent: scholen, kinderopvangcentra, BSO’s, gemeenten, sportclubs, campings en speeltuinverenigingen vallen allemaal onder de registratieplicht. 

Het schoolbestuur is als beheerder volledig verantwoordelijk voor de veiligheid en kan aansprakelijk worden gesteld wanneer een kind gewond raakt door een ondeugdelijk toestel. 

 

Drie inspectieniveaus: wat registreer je wanneer? 

NEN-EN 1176-7 schrijft drie niveaus van inspectie voor. De frequentie is afhankelijk van gebruiksintensiteit: toestellen op een schoolplein worden veel intensiever gebruikt dan toestellen bij seizoengebruik op een camping. 

Inspectieniveau  Wie voert het uit  Frequentie  Wat wordt geregistreerd 
Visuele inspectie  Conciërge, leidster, buitendienstmedewerker  Dagelijks tot wekelijks  Zichtbare gebreken, vervuiling, vandalisme 
Operationele inspectie  Medewerker met kennis van NEN-EN 1176  Maandelijks tot per kwartaal  Slijtage, stabiliteit, bewegende delen, bevestigingen 
Jaarlijkse hoofdinspectie  Gecertificeerde deskundig en onafhankelijke inspecteur  Jaarlijks  Constructieve veiligheid, volledige toetsing aan norm 

 

De visuele inspectie wordt uitgevoerd door de beheerder, een conciërge, buitendienstmedewerker, campingbeheerder of schoolmedewerker. De persoon moet geïnstrueerd zijn en weten waar op te letten. Te registreren: verwijderen vuil, geconstateerde zichtbare gebreken, directe acties en tijdelijke afzetting (ja/nee).  

De operationele inspectie wordt uitgevoerd door een EN-1176 technisch onderlegde medewerker, een inspecteur met kennis van EN-1176. Degelijke kennis van constructie en slijtage is vereist. Hier geldt: inzicht in risico’s, controle van slijtage, stabiliteit, bewegende delen, bevestigingen, valondergrond en herstelmaatregelen. 

Gedurende de gebruiksperiode van het toestel zijn periodieke inspecties, minimaal jaarlijks, verplicht om te controleren op slijtage, schade of onveilige situaties. 

 

Praktische situaties: school en kinderopvang 

Basisschool 

Veel schoolbesturen weten niet precies wat hun verplichtingen zijn. Certificaten blijken te ontbreken, inspecties worden overgeslagen en logboeken zijn niet op orde. Bij een ongeval blijkt pas hoe belangrijk correcte documentatie is. 

Goed onderhoud, logboekregistratie en opvolging van aanbevelingen uit inspectierapporten zijn verplicht. 

Kinderopvang 

De GGD bezoekt minimaal 1 keer per jaar onaangekondigd ieder kinderdagverblijf en buitenschoolse opvang. Daarnaast moet elke kinderopvangorganisatie zelf regelmatige visuele controles uitvoeren en jaarlijks moet een inspectie uitgevoerd worden door een competent persoon, iemand met aantoonbare kennis en ervaring in inspecties volgens EN-1176. 

 

Papier, digitaal of software? 

De wet schrijft geen specifieke vorm voor. Er is lang discussie gevoerd over de fysieke staat van logboeken: mag het een handgeschreven logboek zijn, is elektronisch opslaan toegestaan, moet het logboek samengebonden zijn? Mag je van een kinderdagverblijf verwachten dat ze voor de vier speeltoestellen die ze hebben, speciale software aanschaffen voor het bijhouden van logboeken? 

In de praktijk geldt: zorg dat je het dossier snel en volledig kunt overleggen bij een NVWA-controle. Digitaal bijhouden mag, mits alle verplichte gegevens erin staan en het per toestel overzichtelijk is. 

 

Wat als je geen dossier hebt? 

Het hebben en bijhouden van logboeken is van belang om aan te kunnen tonen dat beheerders voldoende aandacht schenken aan de veiligheid van speeltoestellen, met veilige speeltoestellen tot gevolg.

 

Ontbreekt het dossier? Dan: 

  • Kan de NVWA een boete opleggen of het toestel laten sluiten 
  • Ben je als beheerder aansprakelijk bij letsel, ook civielrechtelijk via het Burgerlijk Wetboek 
  • Heb je geen verweer als er een claim wordt ingediend na een ongeval 

Checklist: logboek speeltoestellen op orde 

 

Gebruik deze checklist als je de registratie wilt controleren of opzetten: 

 

Dossier per toestel 

  • Type, serienummer, fabrikant en bouwjaar vastgelegd 
  • Typekeuringscertificaat aanwezig (verplicht voor toestellen na maart 1997) 
  • Installatiecertificaat aanwezig 
  • Gebruiksaanwijzing van de fabrikant aanwezig 

 

Inspecties geregistreerd 

  • Visuele inspecties bijgehouden (dagelijks tot wekelijks, afhankelijk van gebruik) 
  • Operationele inspecties vastgelegd 
  • Jaarlijkse hoofdinspectie door gecertificeerd inspecteur uitgevoerd en gedocumenteerd 

 

Onderhoud en acties 

  • Alle reparaties en vervangen onderdelen genoteerd 
  • Opvolging van aanbevelingen uit inspectierapporten gedocumenteerd 
  • Tijdelijke afzettingen geregistreerd 

 

Incidenten 

  • (Bijna-)ongevallen geregistreerd 
  • Ernstige ongelukken gemeld bij de NVWA 

 

Bewaarplicht 

  • Dossier beschikbaar gedurende de gehele levensduur van het toestel 
  • Documenten snel op te vragen bij NVWA-controle 

 

Veelgestelde vragen 

Moet elk toestel een apart dossier hebben? 

Ja. De beheerder moet voor elk speeltoestel een registratie hebben en bijhouden. Heb je meerdere locaties? Maak dan per locatie een overzicht en per toestel een apart dossier. 

Wie mag de jaarlijkse inspectie uitvoeren? 

Hoewel een officieel SVS-certificaat (Stichting Veilig Spelen) niet wettelijk verplicht is, biedt het wel een waardevol bewijs richting collega’s, opdrachtgevers of toezichthouders. De inspecteur moet aantoonbaar bekwaam zijn in NEN-EN 1176. 

Geldt de registratieplicht ook voor zelfgebouwde toestellen? 

Ja. Voor zelfgebouwde speeltoestellen moet een logboek worden gemaakt. 

Hoe lang moet ik het dossier bewaren? 

Het besluit stelt eisen aan een toestel gedurende de gehele levensduur van het toestel, dus tot dat het wordt afgebroken. De beheerder blijft dus ook de onderhoudsverplichting houden. 

 

Beebop - specialist in buitenruimte-inrichting
Over de auteur
Beebop is een totaalspecialist in buitenruimte-inrichting met meer dan 25 jaar ervaring.
Wij adviseren gemeenten, scholen en kinderopvangcentra over speeltoestellen,
ondergronden, straatmeubilair en hekwerken. Één aanspreekpunt, van advies tot plaatsing.